|
Wat is echolink:
Echolink is een computerprogramma dat gebruik maakt van het VOIP-systeem (Voice over IP ). Hierbij wordt
eigenlijk spraak op het internet verstuurd via data-pakketjes.
De software is voornamelijk geschreven door K1RFD en wordt regelmatig bijgewerkt.
Echolink kan ook gekoppeld worden aan repeaters (zenders) en dat geeft de mogelijkheid om via repeater of via PC , of een combinatie van beide te communiceren over de gehele
wereld. Het programma is gratis te downloaden en is alleen bedoeld voor gebruik door
zendamateurs.Volgens de auteurs van het programma zijn alle gebruikers per definitie gelicencieerde radioamateurs. SWL 's kunnen er dus geen gebruik van maken. Deze
kunnen natuurlijk wel meeluisteren op de RF-verbindingen zoals bijv . ON0AN . Om
misbruik te voorkomen vraagt men om een scan van de vergunning op te sturen via Email. Echolink bestaat zowel voor Windows,Mac als in Linux omgeving. Er zijn momenteel meer dan 162.000 regelmatige gebruikers in 157 landen, waaronder dus ook veel repeaters.
Een uitleg over VOIP kan je hier vinden:
http://www.arrl.org/qst/2003/02/VoIP.pdf (Engelstalig)
|
|
Wat is
de bedoeling:
Radio-amateurs gebruiken normalerwijze 'draadloze' verbindingen. Voor velen is daarbij een internetverbinding uit den boze. Nu ligt plots de hele wereld aan onze voeten met dit systeem,
velen beschouwen dit dan ook als een bedreiging voor onze hobby.
Nee, dit is geen concurrentie voor de HF-verbindingen maar een aanvulling,
denk
aan de mogelijkheden die dit systeem biedt voor bijv. onze vakantiegangers die niet
altijd de HF-TX kunnen meenemen. DX-en via deze weg is natuurlijk zinloos, dat beseft
iedereen wel. Je kan echolink wel gebruiken om contact te houden met hamvrienden die
geen rechtstreekse HF-verbinding kunnen maken.
We moeten ook nieuwe experimenten niet uit de weg gaan, er was in het begin ook veel weerstand tegen packet-radio, PSK31,APRS enz...
Het zijn nu modes die algemeen geaccepteerd zijn en die niet meer weg te denken zijn.
Er is dan ook besloten om op de repeater 70cm ON0AN een echolink toegang te maken. Deze omzetter was de laatste tijd weinig in gebruik, en leende zich het beste daartoe. |
|

|
|
|
Wat heb je nodig om met echolink te werken:
We maken een belangrijk onderscheid tussen de RF-gebruikers en
de PC-gebruikers. |
|
1a. ECHOLINK OP RF:
Hiervoor heb je GEEN computer nodig.
Voor de repeater ON0AN bijv. volstaat een toestel voor 70cm waarmee je dus de repeater op
430.150 Mhz kan werken. Deze zender kan best voorzien met een DTMF toetsenbordje.
Bij de meeste portabele toestellen is dit tegenwoordig ingebouwd. Voor de oudere
apparatuur kan je eventueel een nieuwe microfoon aanschaffen met ingebouwde
DTMF-encoder , mobiele toestellen kun je op dezelfde manier gebruiken.
Je kan ook de vereiste tonen genereren met zo'n klein DTMF kastje dat soms los verkrijgbaar is (oude antwoord-apparaten!). Zelfs het keyboard van een oud telefoontoestel kan je, mits aanpassingen, gebruiken om zo de DTMF te maken. LET OP : zorg dat de kwaliteit van de tonen die je stuurt in orde is, anders worden deze slecht gedecodeerd met fouten als gevolg.
Verder moet je nog de nummers (node-nummers) kennen van de stations waarmee je een
verbinding wil maken. Deze nummers worden toegewezen wanneer een station zich
voor de eerste maal aanmeldt op Echolink en blijven dus steeds dezelfde. Ze zijn dus niet tijd of plaatsgebonden, ze bestaan meestal uit 4, 5 of 6 cijfers. Het node nummer van
ON0AN = 45573. Wanneer je dus gelijk waar ter wereld bent en je hebt een RF-echolink
toegang, gebruik dan dit nummer om onze repeater te connecten. Indien je dus iemand
op echolink terug wil vinden vraag je best zijn node-nummer of het nummer van het
relaisstation waar hij veel QRV is.
Een lijst met actieve nodenummers kun je hier vinden. Je kan hier tevens zoeken naar stations
in jouw buurt die echolink toegang hebben dit door je GPS-positie of QRA-locator in te geven. (dit is
zeer handig om linken te zoeken op reisbestemmingen).
http://www.echolink.org/logins.asp
Tip: Je kan deze lijst ook afprinten, door hem te selecteren en dan af te drukken, handig om
mee te nemen.
Er zijn drie soorten stations:
-
De repeaterstations, te herkennen aan de -R achter de call.
-
De linkstations,herkenbaar aan de -L achter het roepteken.(meestal RF-linken op
Simplex-frequentie)
-
De gewone gebruikers ( deze zijn dus niet met een RF-link verbonden,ze gebruiken dus enkel de PC)
Op deze URLkan je zelfs kaarten vragen met echolinkstations:
http://www.echolinkmap.org/
|
 |
 |
|
1b.
PROCEDURE op RF:
Je hebt een Nodenummer (station) gekozen wat nu:
Vergewis je ervan dat de frequentie (een tijdje) vrij is.
Tik 08 en je hoort met welke echolink stations de repeater eventueel reeds verbonden is.
Indien deze verbinding niet meer gewenst is druk je op # om te disconnecteren.
Tik nu het gewenste nodenummer in en los de PTT (PUSH TO TALK)
-
Normalerwijs antwoord de repeater met Connecting To (verbinden met)
gevolgd door het roepteken van het station (repeater) dat je hebt gekozen.
-
Als de repeater ACCESS DENIED zegt betekent dit dat de toegang tot de gekozen node verboden is. Dit kan zijn doordat het remote systeem op
dat moment bezet is of doordat de sysop van het systeem dit zo heeft bepaald. Je kan dan eventueel later terug proberen om de verbinding te maken.
-
Wanneer de repeater terug komt met NOT FOUND betekent dit dat je
ofwel het verkeerde nummer hebt ingetypt of dat het betreffende station niet aktief is. Het nodenummer dat Echolink uit je gezonden DTMF-toontjes heeft gemaakt wordt herhaald als het programma het tegenstation
niet heeft gevonden. Je kan dus steeds horen of je de juiste code hebt gegeven. Er kunnen immers ook fouten optreden door bijv een te zwak RF-signaal.
-
Indien echolink antwoord met
CONNECTED ben je verbonden met het
gekozen station, je hoort dan soms ook nog een identificatie van het station zelf.
Nu je verbinding hebt met een station of relais kun je een gewoon
QSO maken. Let wel : vermeldt steeds je roepteken wanneer je werkt met het
systeem. Veel linken gebruiken RF-verbindingen zodat het gebruik van calls
vereist is. Wacht steeds op de "roger beep" van de repeater (ON0AN) om te antwoorden.
Je moet rekening houden met enige vertraging op het systeem. Dit kan tot
enkele seconden oplopen afhankelijk van de verbinding. Maak de doorgangen niet te lang i.v.m. de eventuele time-outs op de respectievelijke
repeaters. Zorg voor een goede signaal kwaliteit, ruis-signalen blijven moeilijk om op te nemen zowel op RF als via Echolink.
Als het QSO afgelopen is sluit je de link af met het #. Dit wordt dikwijls vergeten
zodat de links (verbindingen) blijven openstaan met onnodige QRM tot gevolg.
Hou ook rekening dat er nog steeds gebruikers kunnen zijn voor de ''gewone
repeater''. Maak je QSO's dus niet al te lang, zeker niet op de drukste momenten.
|
|
1c.
Verkorte Nodenummers op RF:
De sysops (systeemoperators) van de repeater(s) kunnen ook kortere node
nummers (2 cijfers) toewijzen aan bepaalde stations. Normaal gebeurt dit enkel
voor links en omzetters, die veel gebruikt worden. Let wel: de verkorte
nummering is een lokale afspraak en kan verschillen van repeater tot repeater.
In Vlaanderen (Belgie) is er reeds een voorlopig schema opgesteld
voor een verkorte nummering. Het nummer 66 is toegewezen aan de repeater
ON0AN. Wanneer je dus op bijv. op de repeater OOSTENDE naar ON0AN wil
connecteren geef dan 66 in, je komt dan op ON0AN terecht. Dit is echter
nog maar een voorlopige toestand en er moet nog veel gecoordineerd worden.
Het volledige node-nummer van een station werkt altijd en overal.
Op onze repeater hebben we ook al enkele verkorte codes (shortcuts) ingevoerd :
ROEPTEKEN |
PLAATS |
LOCATOR |
NODEnr |
VERKORT NODEnr |
ON0OST-R |
OOSTENDE |
JO11KF |
82010 |
11 |
ON0GRC-R |
GENT |
JO11UB |
171471 |
22 |
ON0GB-R |
BRAKEL |
JO10UT |
81560 |
33 |
ON0FF-R |
MOORSLEDE |
JO10MV |
199123 |
55 |
DB0FIG-R |
FRIEDRICHSHAFEN |
JN47QQ |
9911 |
90 |
ON4MAX-L |
MANHAY |
JO20UH |
43350 |
92 |
(n..b. deze lijst kan veranderen in de toekomst)
|
|
1d.
Andere DTMFcodes op RF:
-
xxxxx Je wordt verbonden met het cijfer xxxxx als het een geldig node-nummer is.
-
# Verbreekt de laatste verbinding. (gebruik dit commando aan het einde van het QSO)
-
08 Geeft de STATUS weer, je krijgt een opsomming van eventuele verbonden links.
-
09 Hersteld de laatste gemaakte verbinding.
Er zijn nog enkele andere commando's maar die zijn voor de meeste gebruikers niet
interessant en kunnen eventueel verwarring scheppen zodat we ons beperken tot bovenstaande.
Sommige commando's kunnen verschillen op de repeaters, maar de
bovenstaande zijn vrij algemeen verspreid.
Er zijn veel commando's en een volledige beschrijving zou ons hier te ver leiden.
http://home.comcast.net/~jtaylor647/EchoLinkUsersGuide.pdf
op bovenstaande site kan je meer info vinden. |
|
|
|
2.
ECHOLINK OP DE PC
Een PC , liefst minimaal een pentium 200 Mhz, deze moet voorzien zijn
van een geluidskaart
boxen/hoofdtelefoon en microfoon. Wanneer je bijv. nu al MSM gebruikt
kan je dus ook Echolink gebruiken op de PC. Verder heb je natuurlijk ook
het echolink programma nodig dat dus beschikbaar is voor verschillende
besturingssystemen. Je moet ook geregistreerd zijn op
de echolink-servers als rechtmatige gebruiker en je hebt verder nog een
internet verbinding nodig.
Dit kan zowel kabel als ADSL zijn en ja zelfs via de oude modem, met
56K, werkt het
op de gewone telefoonlijn. Houd natuurlijk rekening met de eventuele
kosten, je moet immers online zijn als je wil werken.
http://www.echolink.org/register_data.jsp :hier kan je het
programma downloaden.
http://www.echolink.org/authentication.htm :een woordje over de
identificatie van de (ham) gebruiker.
Nodenummers met 4, 5 cijfers of speciale nummers zijn tegenwoordig enkel
nog te verkrijgen tegen een vergoeding, deze wordt dan gebruikt om het
programma en/of systeem verder te ontwikkelen. Het zijn de zogenaamde
Vanity-nummers:
http://www.echolink.org/vanity_nodes.jsp
Doordat het Echolink-programma bepaalde poorten gebruikt om toegang te
krijgen tot het systeem moet je die dus openzetten. Dit is zowel geldig
voor de software/hardware firewall's.
Voor veel beginners is dit soms een struikelblok met bijv. enkel een connect en
geen audio als gevolg. Vergeet zeker de ingebouwde firewall van XP niet in te stellen.
Tegenwoordig gebruikt menigeen draadloze verbindingen (WIFI) in hun internet gebeuren.
Hierbij zijn dikwijls firewall's in het spel, deze moeten dus eveneens ingesteld worden.
meer informatie kan je vinden op onderstaande site:
http://www.echolink.org/firewall_solutions.htm (Engelstalig)
hier kan je een echolink help pdf downloaden:
http://home.comcast.net/~jtaylor647/EchoLinkUsersGuide.pdf
Voor PC-gebruik is de zaak vrij simpel ,wanneer je het programma opstart moet je nog wel enkele gegevens invoeren. Hier moet je dus ook je roepteken en (toegekende) wachtwoord intikken.
Je krijgt uiteindelijk een lijst te zien met alle stations die op dat moment op de echolink-servers ingelogd zijn, indien deze lijst niet verschijnt heb je
vermoedelijk een probleem met
de firewall. (zie hierboven).
Je kan deze lijst eventueel per werelddeel of land rangschikken.
Wanneer je nu zo'n station aanklikt wordt de verbinding opgebouwd.
Eenmaal verbonden kan je dus praten, vergeet niet wanneer er -R of -L achter het
roepteken staat ga je zeker via een 'zender' ,een roepteken vermelden is dus NOODZAKELIJK.
Voor je praat luister je best of het systeem niet wordt gebruikt door
anderen. Je gaat 'zenden' als je 1 maal op de spatiebalk drukt, ontvangen doe
je door nogmaals 1 maal te drukken op dezelfde toets. Wanneer je spreekt zorg dan dat de blauwe balk gemiddeld over de helft gaat en bijna niet in de gele zone komt..
Hiermee kan je dus zien of niet te zacht of te hard spreekt.
Juist instellen van de geluidskaart kan ook problemen geven ,let hier
vooral op dat er twee mengpaneeltjes zijn ,eentje voor opname en eentje voor weergave. Denk ook aan de Mic-boost functie die moet je soms aanvinken om genoeg microfoon-level te kunnen maken. Je kan ook met gewone stations verbinden, hierbij is het vermelden van het roepteken
natuurlijk niet zo belangrijk vermits dit ook verschijnt op het scherm van het
tegenstation en je niet in de 'ether' bent.
Een meer volledige uitleg kan je vinden op onderliggende link:
http://www.echolink.org/Help/default.htm de echolink- Helppagina (engelstalig).
|
|
BELANGRIJK:
Ook via het PC-programma kan je dus verbinding maken met de repeater, wanneer je echter
binnen zendbereik bent van ON0AN gebruik dan zoveel mogelijk de hoogfrequent manier.
De echolink toegang blijft dan vrij voor de 'echte' gebruikers die er onmogelijk via RF kunnen
geraken. (een test mag natuurlijk altijd wel !). Om overbelasting te vermijden
is het aantal simultane toegangen op Echolink beperkt .
|
|
|
TECHNISCHE FICHE ECHOLINK ON0AN
|
Output frequentie |
430.150 Mhz |
|
Input frequentie |
431.750 Mhz |
|
QRA-locator |
JO21ee |
|
Positie |
51°11.94' N 4°24.60' E |
|
Tx -Output |
25 Watt |
|
Antenne |
6 dB rondstraler |
|
Hoogte |
85 meter |
|
Nodenummer |
45573 (dit nummer is overal bruikbaar) |
|
Verkort nummer |
66 (enkel geldig in Belgie) |
|
Gebruikte Software |
Echolink (Windows-versie) |
|
Computer |
PC Pentium III 866 mHz en geluidskaart |
|
Controller |
NHRC3+ en Echolink controller DL5MGD |
|
Internet verbinding |
WIFI -link |
|
|
|
Meest gemaakte fouten
-
Na het QSO vergeten de link te verbreken met # .Dit moet je ook doen voor het QSO
zodat eventueel vooraf opgebouwde 'verkeerde en ongewenste' linken worden verbroken.
-
Twee of meer 'computerstations' die via ON0AN QSO maken hoewel er op repeater
niemand is die dit gesprek wil meehoren of meevoeren.
-
Meer dan 1 repeater linken aan ON0AN zodat de gesprekken bijna landelijk te horen zijn en dit via diverse relaisstations, hoewel dit absoluut niet vereist is.
-
Te hard of te zacht spreken van vooral de 'computerstations', let op de blauwe balk
tijdens het spreken. Spreek ook dicht tegen de microfoon, vooral ingebouwde webcam
microfoon's hebben nogal last van 'slechte' klank. Spreek ook steeds even luid. Wisselende modulatieniveau's zijn uiterst vervelend, zeker voor de mobiele stations.
-
Te zwakke RF signalen van de gebruiker zodat de spraak zelfs op RF-zijde moeilijk
te verstaan is, om nog over Echolink te zwijgen. ON0AN heeft nu
|
|
eenmaal een
grotere ERP dan een portabel station, zodat je bij zwakke ontvangst van het relais
zeker een goede locatie moet uitkiezen om goed over het relais te komen.
|
|